जळगाव जिल्ह्यात एकात्मिक बाल विकास सेवेत घोर अनियमितता!अंगणवाड्यांना पुरवलेली प्लास्टिकची रेडिमेड स्वच्छतागृहे निकृष्ट दर्जाची – मुलांच्या आरोग्याशी थट्टा?

उपसंपादक :- मिलिंद जंजाळे
जळगाव जिल्ह्यातील एकात्मिक बाल विकास सेवा (ICDS) योजनेअंतर्गत अंगणवाड्यांमध्ये पुरवण्यात आलेल्या रेडिमेड प्लास्टिकच्या स्वच्छतागृहांच्या गुणवत्तेबाबत गंभीर तक्रारी समोर येत आहेत. जिल्ह्यातील अनेक अंगणवाड्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हे स्वच्छतागृह पूर्णपणे निकृष्ट दर्जाचे, वापरास अयोग्य आणि नुसतेच नावालाच पुरवठा केल्यासारखे असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
निकृष्ट दर्जा उघड – मुलांसाठी धोका वाढला
अंगणवाड्यांमध्ये लहान बालकांसाठी सुरक्षित, स्वच्छ आणि आरोग्यदायी वातावरणाची सक्ती आहे. मात्र पुरवठा झालेली ही प्लास्टिकची स्वच्छतागृहं—
थोड्याच दिवसांत तुटणे–फुटणे,
हलक्या वाऱ्यात हलणे,
पाय ठेवताच सरकणे,
आतमध्ये योग्य हवेशीरपणा नसणे,
पाण्याची व्यवस्था नसणे
अशा धोकादायक स्थितीत असल्याचे अंगणवाडी सेविका सांगत आहेत.
यामुळे मुलांच्या आरोग्याला गंभीर धोका निर्माण झाला आहे. अंगणवाडीमध्ये येणाऱ्या छोट्या मुलांना अशा असुरक्षित आणि अस्वच्छ व्यवस्था देणे म्हणजे सरकारच्या योजनेचा व मुलांच्या आरोग्याचा उघड उघड उपहास असल्याचे पालकांचे आरोप आहेत.
कोट्यवधींचा खेळ? पुरवठ्यात मोठा गैरव्यवहाराची शंका
अंगणवाड्यांसाठी स्वच्छतागृह पुरवण्याचे उद्दिष्ट चांगले असले तरी प्रत्यक्षात दिलेल्या साहित्याचा दर्जा अत्यंत खालचा आहे.
स्थानिकांकडून असा आरोपही केला जात आहे की —
उच्च दर्जाचे साहित्य दाखवून कमी दर्जाचे प्लास्टिक पुरवणे,
दरपत्रकापेक्षा कमी किंमतीचे साहित्य देऊन मोठ्या प्रमाणात आर्थिक गैरव्यवहार करणे,
तपास टाळण्यासाठी घाईघाईत पुरवठा करण्याचा प्रयत्न
असा व्यवसायिक–प्रशासकीय संगनमताचा गंभीर संशय निर्माण झाला आहे.
सेविकांचा संताप — “आम्ही आणि मुलं धोक्यात!”
अंगणवाडी सेविका सांगतात की “अशा धोकादायक स्वच्छतागृहात मुलांना पाठवणे शक्यच नाही. हे स्वच्छतागृह उभ्या असलेल्या अवस्थेतही कोसळण्याच्या स्थितीत आहे. आम्ही वारंवार वरिष्ठांना कळवले तरी कुणी दखल घेत नाही.”
पालकांचा उद्रेक – “ही थेट मुलांच्या आरोग्याशी खेळण्याची वृत्ती!”
अंगणवाड्यांमध्ये जाणाऱ्या लहान बालकांच्या पालकांनी तीव्र नाराजी व्यक्त केली आहे. “मुलांसाठी असलेल्या योजनांतच अशी निकृष्ट कामे केली जात
असतील, तर मग साध्या नागरिकांचा भरोसा कोणावर ठेवायचा?”

असा उद्रेक अनेक पालकांनी व्यक्त केला.
तात्काळ चौकशीची मागणी
जिल्ह्यातील नागरिक, सामाजिक कार्यकर्ते आणि पालकांनी या प्रकरणाची—
तात्काळ जिल्हा स्तरावर चौकशी,
पुरवठ्यातील सर्व कागदपत्रांची तपासणी,
जबाबदार ठेकेदारांवर कठोर कारवाई,
आणि वास्तविक दर्जाचे स्वच्छतागृह नव्याने उपलब्ध करून देण्याची
जोरदार मागणी केली आहे.
निष्कर्ष — मुलांच्या आरोग्याशी खिलवाड अत्यंत निंदनीय
ICDS सारख्या महत्वपूर्ण योजनेच्या नावाखाली निकृष्ट दर्जाचा साहित्य पुरवून मुलांच्या सुरक्षिततेशी केलेला हा सौदा अत्यंत गंभीर व निंदनीय आहे.
ही बाब तात्काळ दखलपात्र असून जिल्हा प्रशासनाने त्वरित कारवाई न केल्यास हा प्रकार मोठा आंदोलनात्मक मुद्दा बनू शकतो.